Kentsel dönüşümün ilk ve en önemli adımı, binanın riskli yapı olup olmadığının tespit edilmesidir. Deprem kuşağında yer alan ülkemizde, özellikle eski yönetmeliklere göre yapılmış binalarda yaşayanlar için bu tespit, hem can güvenliği hem de dönüşüm sürecinin başlatılabilmesi açısından belirleyicidir.
Riskli yapı nedir?
Riskli yapı; ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır. Bu tespit, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çerçevesinde yapılır. Binanın yaşı tek başına belirleyici değildir; asıl kriter, yetkili kuruluşlarca hazırlanan risk raporudur.
Tespiti kim yapar?
Riskli yapı tespiti, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar tarafından yapılır. Başvuru, bina maliklerinden biri tarafından ya da onun adına yapılabilir. Lisanslı kuruluşun belgelerini ve yetkisini başvurudan önce kontrol etmek önemlidir.
Süreç nasıl işler?
- Malik veya kanuni temsilcisi lisanslı bir kuruluşa başvurur.
- Kuruluş binada inceleme yapar; gerekli durumlarda beton numunesi alınır ve donatı tespiti yapılır.
- Hazırlanan rapor ilgili idareye iletilir ve incelenir.
- Bina riskli yapı olarak tespit edilirse bu durum tapu kaydına işlenir ve maliklere bildirilir.
Tespite karşı, bildirimden itibaren kanunda öngörülen süre içinde itiraz yolu açıktır.
Tespit sonrasında
Riskli yapı tespiti kesinleştikten sonra maliklerin, binanın yeniden yapımı için karar alması gerekir. 6306 sayılı Kanun'a göre riskli yapılarda kararlar, paydaşların hisseleri oranında en az üçte iki çoğunluğu ile alınabilir. Bu aşamadan sonra müteahhit seçimi, sözleşme, yıkım ve inşaat süreçleri başlar.
Tespit sırasında malikler
İnceleme sırasında binaya erişimin sağlanması, bodrum ve ortak alanların açık olması sürecin hızlı ilerlemesine yardımcı olur. Maliklerin, binada daha önce yapılmış tadilatlar ve taşıyıcı sisteme yapılan müdahaleler hakkında bildiklerini paylaşması, incelemenin daha sağlıklı yapılmasına katkı sağlar.
Uzmanlardan destek alın
Kentsel dönüşüm süreci teknik ve hukuki boyutları olan bir süreçtir. Vahyeddin Şengel İnşaat olarak 2011'den bu yana kentsel dönüşüm projeleri yürütüyoruz. Süreçle ilgili genel bilgi için Kentsel dönüşüm yazımıza, sözleşme aşaması için kat karşılığı inşaat sözleşmesi yazımıza göz atabilirsiniz.
